Sauny domowe i ogrodowe

Rodzaje saun

Sauna to sprawdzony sposób na relaks i wsparcie zdrowia, jednak warto wiedzieć, że istnieje kilka rodzajów saun różniących się temperaturą, wilgotnością oraz sposobem działania:

• Sauna fińska (sucha) – to najbardziej klasyczny rodzaj sauny, gdzie ciepło wytwarzane jest przez piec i rozgrzane kamienie
• Sauna parowa (łaźnia parowa) – charakteryzuje się bardzo wysoką wilgotnością.
• Sauna infrared – ciało ogrzewane jest tu promieniowaniem podczerwonym, a temperatura nie przekracza zwykle 60°C. Ten typ sauny jest dobrze tolerowany, energooszczędny i często wybierany do użytku domowego.

Ile stopni jest w saunie?

Temperatura w saunie zależy przede wszystkim od jej rodzaju oraz sposobu użytkowania. Każdy typ sauny oferuje inne warunki cieplne, co wpływa na odczucia i intensywność seansu. W saunie fińskiej panuje wysoka temperatura, najczęściej w zakresie 80–110°C, a wilgotność powietrza jest niska. To najbardziej intensywna forma saunowania, sprzyjająca silnemu poceniu się i pobudzeniu krążenia. Sauna parowa charakteryzuje się znacznie niższą temperaturą, zwykle 40–50°C, przy bardzo wysokiej wilgotności powietrza. Dzięki temu ciepło jest łagodniejsze i lepiej tolerowane przez osoby wrażliwe na wysokie temperatury. W saunie infrared temperatura wynosi zazwyczaj 30–60°C, ponieważ organizm ogrzewany jest promieniowaniem, a nie gorącym powietrzem.

Jaki kształt sauny?

Kształt sauny to geometryczna forma kabiny lub konstrukcji saunowej, która wpływa na ergonomię użytkowania, sposób rozprowadzania ciepła, możliwości aranżacyjne oraz dopasowanie do dostępnej przestrzeni. Najczęściej spotykane kształty to sauny prostokątne oraz sauny pięciokątne.

Sauna prostokątna

Sauna prostokątna to najpopularniejszy i najbardziej uniwersalny typ sauny, oparty na klasycznym rzucie prostokąta. Ze względu na prostą konstrukcję znajduje szerokie zastosowanie w budownictwie mieszkaniowym oraz komercyjnym.

Charakterystyka sauny prostokątnej: maksymalne wykorzystanie dostępnej powierzchni, łatwy montaż przy ścianach lub w narożnikach pomieszczeń, prosta konstrukcja sprzyjająca równomiernemu rozkładowi ciepła, możliwość dowolnej konfiguracji ławek i poziomów siedzisk.

Sauny prostokątne są często wybierane jako sauny domowe, sauny fińskie oraz sauny infrared, ponieważ ich forma pozwala na łatwą adaptację różnych systemów grzewczych.

Zaletami sauny prostokątnej są najniższy koszt wykonania w porównaniu do niestandardowych kształtów, szeroka dostępność gotowych modeli, łatwość rozbudowy i personalizacji, optymalne warunki do seansów saunowych dla kilku osób.

Sauna pięciokątna

Sauna pięciokątna to sauna najczęściej projektowana do montażu narożnego. Jej forma opiera się na pięciu ścianach, co pozwala na efektywne zagospodarowanie przestrzeni trudnej aranżacyjnie. Sauny tego typu zapewniają nowoczesny i elegancki wygląd, posiadają lepszą ergonomię w małych przestrzeniach oraz optycznie powiększają wnętrza. Sauny pięciokątne są szczególnie popularne w nowoczesnych łazienkach, strefach SPA oraz jako kompaktowe sauny domowe, gdzie liczy się każdy metr kwadratowy.

Zalety sauny pięciokątnej to głównie oszczędność miejsca przy zachowaniu komfortu użytkowania, atrakcyjny design wyróżniający się na tle standardowych kabin, dobra cyrkulacja powietrza dzięki nieregularnemu układowi ścian, możliwość zastosowania przeszklonych frontów.

Sauna pięciokątna czy prostokątna – co wybrać?

Wybór pomiędzy sauną pięciokątną a prostokątną zależy głównie od: układu i wielkości pomieszczenia, preferencji estetycznych, liczby użytkowników, a także przeznaczenia sauny (domowa, ogrodowa, SPA).

Sauna prostokątna sprawdzi się tam, gdzie dostępna jest regularna przestrzeń i priorytetem jest funkcjonalność.

Sauna pięciokątna będzie najlepszym rozwiązaniem w przypadku ograniczonego metrażu lub potrzeby efektownego zagospodarowania narożnika.

Korzyści zdrowotne korzystania z sauny

Co daje sauna?

Sauna to jedna z najstarszych i najlepiej przebadanych form wspomagania zdrowia oraz regeneracji organizmu. Regularne korzystanie z sauny przynosi szereg korzyści fizycznych i psychicznych, wpływając pozytywnie na niemal wszystkie układy organizmu.

Najważniejsze korzyści korzystania z sauny: poprawa krążenia krwi, wzmocnienie odporności, oczyszczanie organizmu z toksyn, redukcja stresu i napięcia nerwowego, poprawa jakości snu, przyspieszenie regeneracji mięśni. Wysoka temperatura powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych oraz intensywne pocenie się, co uruchamia naturalne mechanizmy obronne organizmu.

Co daje pobyt w saunie? 

Pobyt w saunie to kontrolowany stres cieplny, który mobilizuje organizm do adaptacji i samoregulacji. Już jeden seans może przynieść odczuwalne efekty, a wśród nich rozluźnienie mięśni i stawów, obniżenie poziomu kortyzolu (hormonu stresu), poprawa dotlenienia tkanek, uczucie głębokiego relaksu, poprawa kondycji skóry. Regularne seanse saunowe wpływają z kolei na poprawę pracy serca, zwiększając jego wydolność.

Naprzemienne działanie wysokiej temperatury i schładzania stymuluje produkcję białych krwinek, zwiększa odporność na infekcje, skraca czas trwania przeziębień, zmniejsza częstotliwość zachorowań. Osoby regularnie korzystające z sauny rzadziej chorują także na infekcje górnych dróg oddechowych.

Jaka sauna jest najzdrowsza? 

Nie istnieje jeden uniwersalny typ sauny idealny dla wszystkich, jednak najzdrowsza sauna to taka, która jest dopasowana do indywidualnych potrzeb, stanu zdrowia i tolerancji cieplnej. Sauna fińska (sucha), zapewniająca wysoką temperaturę, powoduje intensywne pocenie i detoksykację, będąc najlepszą dla osób zdrowych i doświadczonych. Sauna infrared głęboko ogrzewa tkanki i jest polecana osobom starszym, dzieciom, początkującym i pacjentom w trakcie rehabilitacji. Sauna parowa poprzez wysoką wilgotność jest korzystna dla dróg oddechowych i skóry.

Najzdrowsza sauna to taka, z której korzysta się regularnie, bez przeciążania organizmu i zgodnie z zasadami bezpieczeństwa.

Co daje codzienne saunowanie?

Codzienne saunowanie jest bezpieczne i korzystne dla osób zdrowych, o ile sesje są odpowiednio krótkie i dostosowane do rodzaju sauny. Korzyści codziennego korzystania z sauny to stałe obniżenie poziomu stresu, poprawa jakości snu i regeneracji, lepsza kondycja skóry, stabilizacja ciśnienia krwi, zwiększona odporność organizmu, szybsza regeneracja po wysiłku fizycznym.

W przypadku codziennego saunowania szczególnie polecane są sauny infrared, które nie obciążają układu krążenia tak intensywnie, jak sauna fińska.

Korzystanie z sauny

Jak korzystać z sauny pierwszy raz?

Sauna ma służyć zdrowiu i relaksowi, a nie być wyzwaniem dla organizmu, dlatego kluczowe znaczenie ma odpowiednie przygotowanie i znajomość podstawowych zasad

Pierwszy pobyt w saunie – krok po kroku: weź prysznic i dokładnie osusz ciało, wejdź do nagrzanej sauny bez pośpiechu, zajmij miejsce na niższej ławce (panuje tam niższa temperatura), pozostań w saunie 5–8 minut (przy pierwszych seansach), wyjdź, schłodź ciało i odpocznij, wypij wodę lub napój izotoniczny.

Na początku wystarczy 1–2 krótkie seanse. Z czasem organizm adaptuje się do wysokiej temperatury.

Jak korzystać z sauny?

Prawidłowe korzystanie z sauny opiera się na regularności, umiarze i odpowiedniej higienie. Najważniejsze zasady bezpiecznego saunowania: nie wchodź do sauny głodny ani po obfitym posiłku, nie korzystaj z sauny pod wpływem alkoholu, słuchaj reakcji własnego organizmu, zawsze uzupełniaj płyny po seansie.

Czy do sauny wchodzi się w majtkach?

Nie, do sauny nie powinno się wchodzić w majtkach ani stroju kąpielowym, ponieważ materiały syntetyczne nagrzewają się i mogą powodować podrażnienia, ograniczają naturalną termoregulację ciała i nie są higieniczne w wysokiej temperaturze.

Czego nie robić przed sauną?

Przed wejściem do sauny należy unikać działań, które mogą obciążyć organizm, czyli nie spożywać alkoholu, nie jeść ciężkostrawnych posiłków, nie ćwiczyć intensywnie bezpośrednio przed seansami, nie stosować kosmetyków (kremy, olejki, makijaż) – skóra powinna być czysta i sucha.

Czego nie wolno w saunie?

W saunie obowiązują konkretne zasady bezpieczeństwa i kultury: nie należy polewać kamieni bez zgody (w saunach publicznych), krzyczeć i prowadzić głośnych rozmów, przebywać z telefonem, przebywać w biżuterii, zmuszać się do zbyt długiego pobytu. Sauna to przestrzeń ciszy, relaksu i regeneracji.

Czy w saunie można siedzieć w ręczniku?

Tak, w saunie można siedzieć w ręczniku, a w wielu saunach publicznych jest to wręcz zalecane. Ręcznik chroni ławki przed potem, zwiększa komfort psychiczny, zapewnia higienę. Ważne, aby ręcznik był bawełniany lub lniany i wystarczająco duży, by izolować ciało od drewna.

Czy w saunie można nosić stanik?

Nie zaleca się noszenia stanika w saunie, ponieważ ogranicza on naturalną termoregulację ciała, metalowe elementy mogą się nagrzewać i powodować oparzenia, a sztuczne materiały nie są odporne na wysoką temperaturę. Dotyczy to zarówno staników, jak i topów sportowych.

W co się ubrać do sauny?

Najlepszą opcją ubioru do sauny jest brak odzieży, komfort zapewnia także ręcznik bawełniany, a poza kabiną sauny pareo lub szlafrok.

Czego z kolei nie zakładać do sauny: majtek i kostiumów kąpielowych, materiałów syntetycznych, biżuterii, zegarków, okularów oraz klapek.

Czas spędzany w saunie

Ile czasu siedzieć w saunie?

Czas spędzany w saunie jest jednym z kluczowych czynników wpływających na bezpieczeństwo i skuteczność saunowania. Optymalna długość seansu zależy od rodzaju sauny, doświadczenia użytkownika oraz indywidualnej tolerancji na ciepło.

Zalecany czas pobytu w saunie fińskiej dla osób początkujący wynosi 5–8 minut, dla osób regularnie saunujące 10–15 minut, a dla najbardziej doświadczonych użytkowników maksymalnie 20 minut. Przekraczanie zalecanego czasu nie zwiększa korzyści zdrowotnych i może prowadzić do odwodnienia, osłabienia lub zawrotów głowy. Kluczowa zasada brzmi: lepiej krócej, ale regularnie.

Długość sesji zależy także od rodzaju sauny. W saunie fińskiej (suchej) zalecany czas to 5–20 minut, w saunie infrared wynosi on 15–30 minut, natomiast w saunie parowej powinno się spędzać 10–15 minut

Pamiętać należy, że czas zawsze należy dostosować do samopoczucia. Uczucie dyskomfortu jest sygnałem do natychmiastowego opuszczenia sauny.

Podczas jednej wizyty w saunie zaleca się 1–3 seansów, z przerwami regeneracyjnymi 10–20 minut pomiędzy nimi oraz schładzaniem ciała po każdym seansie.

Ile razy w tygodniu sauna jest zdrowa?

Częstotliwość korzystania z sauny powinna być dostosowana do trybu życia, kondycji zdrowotnej i rodzaju sauny. Zalecana częstotliwość to 2–3 razy w tygodniu, co stanowi optimum dla większości osób oraz 3–5 razy w tygodniu, dla osób aktywnych fizycznie i doświadczonych.

Codzienne saunowanie jest bezpieczne dla osób zdrowych, jeśli spełni się kilka warunków: sesje nie są zbyt długie, organizm jest odpowiednio nawodniony, zachowane są przerwy na schładzanie i odpoczynek.

Co daje 15 minut sauny?

Okres 15 minut w saunie to optymalny czas jednego seansu dla większości zdrowych dorosłych osób. Taki pobyt pozwala osiągnąć pełne korzyści zdrowotne bez nadmiernego obciążania organizmu.

Efekty kwadransa saunowania: intensywne pobudzenie krążenia krwi, rozszerzenie naczyń krwionośnych, silne pocenie i usuwanie produktów przemiany materii, rozluźnienie mięśni i stawów, obniżenie poziomu stresu oraz poprawa samopoczucia i jakości snu.

Na jakie choroby dobra jest sauna?

Sauna nie jest metodą leczenia w sensie klinicznym, jednak liczne badania oraz obserwacje medyczne potwierdzają, że regularne saunowanie może wspierać terapię wielu schorzeń oraz poprawiać komfort życia pacjentów.

Choroby i dolegliwości, przy których sauna może być pomocna to przede wszystkim: choroby układu krążenia (w stabilnej fazie), nadciśnienie tętnicze (łagodne i umiarkowane), bóle stawów i mięśni, choroby reumatyczne, przewlekły stres i zaburzenia snu, obniżona odporność, łagodne schorzenia układu oddechowego, stany napięcia mięśniowego i przeciążeniowego.

Czy kardiolodzy zalecają saunę?

Tak, kardiolodzy coraz częściej zalecają saunę, jednak z wyraźnym zastrzeżeniem, że dotyczy to osób ze stabilnym stanem zdrowia i po konsultacji lekarskiej. Wpływ sauny na układ sercowo-naczyniowy to poprawa elastyczności naczyń krwionośnych, obniżenie ciśnienia tętniczego, poprawa wydolności serca, a także zmniejszenie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych przy regularnym stosowaniu.

Korzystanie z sauny nie jest zalecana natomiast u osób z niestabilną chorobą wieńcową, po niedawno przebytym zawale serca, z ciężkim zaburzeniem rytmu oraz niewyrównanym nadciśnieniem. W takich przypadkach decyzja o korzystaniu z sauny powinna być podejmowana wyłącznie przez lekarza.

Jaka sauna jest najlepsza dla stawów?

Dla osób z problemami stawowymi najważniejsze znaczenie ma łagodne, głębokie ogrzewanie tkanek, które zmniejsza ból i poprawia ruchomość.

Najlepszą sauną dla osób z chorobami stawów jest sauna infrared, ze względu na niską temperaturę (30–60°C) oraz głębokie przenikanie ciepła do mięśni i stawów. Powoduje to zmniejszenie sztywności porannej, poprawę zakresu ruchu oraz jest mniejszym obciążeniem układu krążenia.

Jaka sauna dla astmatyka?

Astma nie zawsze jest przeciwwskazaniem do sauny, jednak wybór odpowiedniego rodzaju sauny ma kluczowe znaczenie. Najlepsze sauny dla astmatyka to sauna parowa (zapewnia wysoką wilgotność powietrza, nawilża drogi oddechowe, zmniejsza podrażnienia śluzówki i ułatwia oddychanie), a także sauna infrared (ze względu na brak ekstremalnych temperatur, łagodny wpływ na układ oddechowy oraz dobrą tolerancję przy astmie lekkiej i umiarkowanej).

Ważne, by każdy astmatyk rozpoczynał saunowanie od krótkich seansów i po konsultacji z lekarzem.

Sauna po treningu

Korzystanie z sauny po treningu jest coraz częściej stosowane zarówno przez sportowców zawodowych, jak i osoby aktywne rekreacyjnie. Odpowiednio zastosowane może znacząco wspierać regenerację organizmu, zmniejszać napięcie mięśniowe i poprawiać samopoczucie.

Jak sauna wpływa na regenerację?

Po intensywnym wysiłku fizycznym mięśnie są zmęczone, a w tkankach gromadzą się produkty przemiany materii. Ciepło generowane w saunie uruchamia szereg procesów fizjologicznych sprzyjających regeneracji.

Najważniejsze efekty sauny po treningu to przede wszystkim rozszerzenie naczyń krwionośnych i poprawa krążenia, lepsze dotlenienie mięśni, przyspieszenie usuwania metabolitów, rozluźnienie napiętych mięśni i powięzi, zmniejszenie uczucia sztywności i bólu mięśniowego oraz obniżenie poziomu kortyzolu. Dzięki temu organizm szybciej wraca do równowagi po wysiłku.

Czy sauna po treningu jest zdrowa?

Tak, pod warunkiem korzystania z niej w sposób świadomy i umiarkowany. Seans należy więc rozpocząć po krótkim odpoczynku (10–20 minut po zakończeniu ćwiczeń) i po uzupełnieniu płynów. Bezpośrednie wejście do sauny tuż po intensywnym treningu siłowym lub interwałowym może nadmiernie obciążyć układ krążenia.

Jaka sauna po treningu jest najlepsza?

Najlepszy wybór po treningu dla większości osób to sauna infrared, ponieważ głęboko ogrzewa mięśnie, a ze względu na temperaturę w zakresie 30-60°C mniej obciąża serca i daje możliwość dłuższych seansów.

Sauna fińska (sucha) także jest skuteczna, ale bardziej wymagająca dla organizmu. Zaleca się więc krótsze seanse (8–12 minut), i dbanie o odpowiednie nawodnienie.

Czy dzieci mogą korzystać z sauny?

Dzieci mogą korzystać z sauny, jednak wyłącznie pod określonymi warunkami i z zachowaniem szczególnych zasad bezpieczeństwa. Organizm dziecka różni się od organizmu dorosłego – zwłaszcza pod względem termoregulacji – dlatego saunowanie dzieci musi być krótsze, łagodniejsze i zawsze kontrolowane przez dorosłych.

Nie istnieje jedna, sztywna granica wiekowa, od której dziecko może korzystać z sauny, jednak przyjmuje się, że jest to wiek od 3 lat w górę. Każdorazowo zalecana jest konsultacja z pediatrą, szczególnie jeśli dziecko ma choroby przewlekłe.

Należy pamiętać, że czas pobytu dziecka w saunie powinien być znacznie krótszy niż u dorosłych. Zalecany czas uzależniony jest od wieku i wynosi dla dzieci 3–6 lat: 1–3 minuty, 7–12 lat: 3–5 minut, młodzież: 5–8 minut. Ponadto dzieci nie powinny korzystać z sauny codziennie. Wystarczający jest jeden seans w tygodniu lub okazjonalne korzystanie np. po basenie lub zajęciach sportowych.

Prawidłowo stosowana sauna może przynieść dzieciom korzyści zdrowotne, takie jak: poprawa odporności, lepsze krążenie krwi, rozluźnienie mięśni po aktywności fizycznej, nauka prawidłowych nawyków zdrowotnych, wyciszenie i relaks.

Jaka sauna jest najlepsza dla dzieci?

Najlepszym wyborem jest sauna infrared, ze względu na łagodne, głębokie ogrzewanie, mniejsze obciążenie układu krążenia, dobrą tolerancję przez dzieci dla temperatur do 60°C.

Polecana jest też sauna parowa, przez wysoką wilgotność, łagodniejsze odczucie ciepła, korzystny wpływ dla dróg oddechowych (jeśli dziecko nie ma przeciwwskazań).

Zasady bezpiecznego saunowania dzieci

Należy przestrzegać kilku kluczowych zasad, aby sauna była bezpieczna dla dziecka: stała obecność rodzica lub opiekuna, niska temperatura, krótki czas pobytu, brak schładzania w lodowatej wodzie, obowiązkowe nawodnienie po seansie, natychmiastowe wyjście przy oznakach dyskomfortu. Ponadto dziecko powinno siedzieć na dolnej ławce, gdzie temperatura jest najniższa.

Czy sauny odchudzają?

Sauna nie odchudza w sensie trwałej redukcji tkanki tłuszczowej. Korzystanie z sauny może jednak prowadzić do chwilowego spadku masy ciała, ale jest on związany niemal wyłącznie z utratą wody, a nie spalaniem tłuszczu. Sauna nie zastępuje aktywności fizycznej, ale może wspierać proces odchudzania pośrednio.

Ile kcal spala 10 minut sauny?

Podczas pobytu w saunie organizm intensywnie pracuje, aby utrzymać prawidłową temperaturę ciała. Tętno wzrasta, a metabolizm chwilowo się zwiększa. Szacunkowo 10-minutowa sesja w saunie spala około 20–40 kcal (w zależności od masy ciała, rodzaju sauny i temperatury), czyli mniej więcej tyle, co 10 minut spokojnego marszu. 

Ile kalorii spala 20 minut sauny?

Okres 20 minut w saunie oznacza większe obciążenie dla organizmu, ale nadal nie są to wartości porównywalne z treningiem. Szacunkowe spalanie w tym przypadku wynosi 40–80 kcal.

Warto w tym miejscu podkreślić, że kalorie spalane w saunie pochodzą głównie z pracy układu krążenia, a nie z aktywnego spalania tłuszczu.

Czy sauna jest dobra na spalanie tłuszczu z brzucha?

Nie, sauna nie spala miejscowo tłuszczu, w tym tłuszczu z brzucha, ponieważ redukcja tkanki tłuszczowej zależy od deficytu kalorycznego, wymaga diety i aktywności fizycznej.

Co sauna może zrobić pośrednio? Obniżyć poziom stresu (kortyzol sprzyja odkładaniu tłuszczu brzusznego) oraz poprawić regenerację po treningu. Dzięki temu sauna może wspierać proces odchudzania, ale sama w sobie nie jest narzędziem do spalania tłuszczu.

Ile kg można stracić w saunie?

Po jednej sesji w saunie można zobaczyć na wadze nawet 0,5–2 kg mniej. Nie jest to jednak utrata tłuszczu, lecz wody. Po nawodnieniu organizmu masa ciała wraca do poprzedniego poziomu, czasem nawet w ciągu kilku godzin.

Jakie są minusy / skutki uboczne sauny?

Sauna jest uznawana za bezpieczną i korzystną dla zdrowia pod warunkiem prawidłowego użytkowania. Jednak – jak każda forma intensywnego oddziaływania na organizm – może powodować skutki uboczne, zwłaszcza przy nieprawidłowym stosowaniu, nadmiernej częstotliwości lub u osób z przeciwwskazaniami zdrowotnymi.

Najczęstsze minusy korzystania z sauny:

• Odwodnienie organizmu: Najczęstszym skutkiem ubocznym sauny jest utrata wody i elektrolitów poprzez intensywne pocenie się. Objawami odwodnienia są: ból głowy, osłabienie, zawroty głowy, suchość w ustach, skurcze mięśni. Brak odpowiedniego nawodnienia po seansie może prowadzić do poważniejszych zaburzeń metabolicznych.
• Spadki ciśnienia i zawroty głowy: Pod wpływem wysokiej temperatury dochodzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych, co może powodować m.in.: nagłe spadki ciśnienia, uczucie „pustki w głowie” oraz omdlenia przy gwałtownym wstawaniu. Problem ten dotyczy szczególnie seniorów, osób z niskim ciśnieniem, a także osób przyjmujących leki hipotensyjne.
• Nadmierne obciążenie układu krążenia: Sauna powoduje wzrost tętna, objętości krwi krążącej i zapotrzebowania serca na tlen. Dla osób z chorobami układu krążenia może to być realne zagrożenie zdrowotne, jeśli sauna jest stosowana bez konsultacji lekarskiej.
• Ryzyko przegrzania organizmu: Zbyt długi pobyt w saunie może prowadzić do hipertermii, nudności, osłabienia, dezorientacji, a w skrajnych przypadkach również do udaru cieplnego. Ryzyko przegrzania wzrasta przy przekraczaniu zalecanego czasu, spożyciu alkoholu i korzystaniu z sauny mimo infekcji.
• Podrażnienia skóry i błon śluzowych: Częste lub zbyt długie sesje w saunie mogą powodować przesuszenie skóry, zaostrzenie atopowego zapalenia skóry, pękanie naczynek oraz podrażnienia dróg oddechowych (szczególnie w saunie suchej).
• Zaburzenia elektrolitowe: Wraz z potem organizm traci sód, potas, magnez. Długotrwałe i częste saunowanie bez uzupełniania elektrolitów może prowadzić do ich niedoboru, co skutkuje skurczami mięśni, osłabieniem, a także zaburzeniem rytmu serca.
• Ryzyko infekcji intymnych i grzybiczych: Wysoka temperatura i wilgoć (szczególnie w saunie parowej) sprzyjają namnażaniu drobnoustrojów, infekcjom intymnym oraz grzybicy skóry i paznokci.

Jak ograniczyć skutki uboczne sauny?

Chcąc zminimalizować ryzyko, należy pić wodę przed i po seansie, nie przekraczać zalecanego czasu, unikać alkoholu, wychodzić z sauny powoli, słuchać reakcji organizmu i robić przerwy regeneracyjne.

Kiedy nie powinno się iść do sauny?

Sauna jest uznawana za bezpieczną formę relaksu i profilaktyki zdrowotnej dla osób zdrowych, jednak istnieją sytuacje, w których korzystanie z sauny jest niewskazane lub wręcz zabronione:

• Infekcje: Wysoka temperatura może pogłębić stan zapalny, doprowadzić do przegrzania i osłabić organizm, zamiast go wzmocnić, dlatego sauna jest przeciwwskazana przy gorączce, grypie, anginie oraz ostrych stanach zapalnych.
• Choroby serca i układu krążenia: Osoby z chorobami kardiologicznymi powinny zachować szczególną ostrożność, a zwłaszcza te, które mają niewyrównane nadciśnienie, chorobę wieńcową, zaburzenia rytmu serca, a także niedawno przebyły zawał lub udar.
• Choroby neurologiczne: Sauna nie jest wskazana u osób z epilepsją, chorobami przebiegającymi z utratą przytomności i zaburzeniami świadomości, ponieważ wysoka temperatura może zwiększyć ryzyko napadu.
• Choroby nowotworowe: Osoby w trakcie leczenia onkologicznego, w trakcie radioterapii lub chemioterapii powinny unikać sauny, chyba że lekarz prowadzący wyrazi zgodę.
• Choroby skóry i rany: Sauna jest przeciwwskazana przy otwartych ranach, infekcjach skórnych, grzybicach i ropnych zmianach skórnych, ponieważ wysoka temperatura sprzyja rozprzestrzenianiu się drobnoustrojów.
• Odwodnienie i osłabienie organizmu: Nie należy korzystać z sauny przy odwodnieniu, po intensywnym wysiłku bez regeneracji oraz przy silnym zmęczeniu lub wyczerpaniu, ponieważ może to prowadzić do omdleń i zaburzeń elektrolitowych.
• Alkohol i środki odurzające: Korzystanie z sauny po alkoholu jest skrajnie niebezpieczne, gdyż zwiększa się ryzyko utraty przytomności, zaburzeń rytmu serca i przegrzania.

Czy sauna może być względnie przeciwwskazana?

Niektóre schorzenia wymagają indywidualnej konsultacji lekarskiej, zwłaszcza u osób cierpiących na cukrzycę, żylaki, astmę, choroby tarczycy i nadciśnienie kontrolowane lekami.

Czy można korzystać z sauny w ciąży?

Korzystanie z sauny w ciąży jest niezalecane, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, ze względu na ryzyko przegrzania organizmu matki, wzrost temperatury płodu, możliwość spadków ciśnienia i omdleń oraz zaburzenia krążenia łożyskowego. W niektórych przypadkach lekarz może dopuścić łagodne sesje infrared o niskiej temperaturze, jednak tylko po indywidualnej ocenie stanu zdrowia.

Piece do sauny

Piec do sauny (piec saunowy) to kluczowy element wyposażenia każdej sauny, odpowiadający za generowanie ciepła, utrzymanie odpowiedniej temperatury, podgrzewanie kamieni i wytwarzanie charakterystycznego mikroklimatu sauny. Bez właściwie dobranego pieca sauna nie spełnia swojej funkcji ani pod względem komfortu, ani bezpieczeństwa użytkowania.

Rodzaje pieców do sauny:

• Piec elektryczny, najczęściej wybierany do sauny domowej i komercyjnej. Cechuje go łatwy montaż i obsługa, precyzyjna regulacja temperatury, szybkie nagrzewanie oraz brak konieczności wentylacji spalin. Wadami takiego pieca są zależność od instalacji elektrycznej oraz koszty energii elektrycznej.
• Piec opalany drewnem jest tradycyjnym rozwiązaniem stosowanym głównie w saunach ogrodowych. Opalany jest drewnem liściastym, a charakteryzują go intensywne ciepło, naturalny klimat sauny fińskiej potęgujący autentyczność doznań, niezależność od instalacji elektrycznej oraz charakterystyczny zapach drewna. Wśród wad wymienia się konieczność regularnego palenia, obowiązek odprowadzania spalin i dłuższy czas nagrzewania.
• Piec do sauny infrared, działający na innej zasadzie niż klasyczne piece. Ma wbudowane emitery promieniowania IR, zapewniające niższą temperaturę w saunie i obchodzi się bez kamieni saunowych. Głównymi zaletami są energooszczędność i szybka gotowość do użycia, natomiast wadami brak tradycyjnej pary i inne odczucia niż w saunie fińskiej.

Jak dobrać piec do sauny?

Podstawowym parametrem wyboru pieca jest moc grzewcza, którą dobiera się do objętości kabiny. Przyjmuje się orientacyjnie przelicznik 1 kW mocy na 1 m³ kubatury sauny. Dodatkowymi zmiennymi są tu przeszklone powierzchnie, izolacja i rodzaj drewna.

Do sauny domowej najczęściej stosowane są piece elektryczne, ze względu na mniejszą moc potrzebną do nagrzania i kompaktowe rozmiary. Z kolei do sauny ogrodowej wybierane są zarówno piece na drewno, jak i elektryczne. W tym przypadku należy zapewnić wyższą moc grzania oraz odporność na warunki atmosferyczne.

Bezpieczeństwo użytkowania pieca do sauny

Należy zwrócić uwagę na kilka istotnych kwestii, aby piec był bezpieczny: zachowaj minimalne odległości od ścian, stosuj osłony ochronne, używaj certyfikowanych urządzeń i montuj go zgodnie z instrukcją producenta. Nieprawidłowy montaż pieca może bowiem prowadzić do przegrzania, pożaru oraz uszkodzenia konstrukcji sauny.

Kamienie do pieca saunowego

Kamienie magazynują ciepło, umożliwiają polewanie wodą, by zapewnić odpowiednią wilgotność oraz stabilizują temperaturę. Najczęściej stosuje się dioryt, perydotyt i oliwin. Należy je regularnie kontrolować i wymieniać co 1–2 lata.

Treści zamieszczone w tym materiale mają charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie zastępują one profesjonalnej porady medycznej, diagnozy ani leczenia. Zawsze konsultuj się ze swoim lekarzem lub innym wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia w przypadku pytań dotyczących Twojego stanu zdrowia. Nigdy nie lekceważ profesjonalnej porady medycznej ani nie zwlekaj z jej zasięgnięciem z powodu informacji przeczytanych w tym serwisie.

Bibliografia:

• T. Laukkanen, S. K. Kunutsor, H. Khan, P. Willeit, F. Zaccardi, J. A. Laukkanen: Kąpiel w saunie wiąże się ze zmniejszoną śmiertelnością z przyczyn sercowo-naczyniowych i poprawia prognozowanie ryzyka u mężczyzn i kobiet: prospektywne badanie kohortowe, https://link.springer.com/article/10.1186/s12916-018-1198-0?utm_source
• E. Lee, I. A. Kolunsarka, J. Kostensalo.: Wpływ regularnych kąpieli w saunie w połączeniu z ćwiczeniami na funkcje układu sercowo-naczyniowego, https://www.jyu.fi/en/news/combining-sauna-and-exercise-lowers-cardiovascular-disease-risk-more-than-just-exercise?utm_source
• J. A. Laukkanen, T. Laukkanen, S. K. Kunutsor: Korzyści zdrowotne kąpieli w saunie dla układu sercowo-naczyniowego i innych, https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0025619618302751?utm_source
• E.E. van der Wall: Kąpiel w saunie: ciepłe serce okazuje się korzystne, https://link.springer.com/article/10.1007/s12471-015-0676-7?utm_source
• J. Bromboszcz: Sauna - korzyści zdrowotne i przeciwwskazania, https://www.mp.pl/pacjent/rehabilitacja/fizykoterapia/leczenie-cieplem/125937,sauna-korzysci-zdrowotne-i-przeciwwskazania
• S. K. Kunutsor, T. Laukkanen, J. A. Laukkanen: Kąpiel w saunie zmniejsza ryzyko chorób układu oddechowego: długoterminowe prospektywne badanie kohortowe, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28905164/
• I. Witkiewicz: Czy osoba chora na astmę oskrzelową można korzystać z sauny?, https://www.mp.pl/pacjent/astma/lista/97406,czy-osoba-chora-na-astme-oskrzelowa-mozna-korzystac-z-sauny
• J. A. Laukkanen, T. Laukkanen, S. K. Kunutsor: Korzyści zdrowotne kąpieli w saunie dla układu sercowo-naczyniowego i innych, https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0025619618302751?utm_source
• M. L. Hannuksela, S. Ellahham: Korzyści i zagrożenia związane z kąpielą w saunie, https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0002934300006719?utm_source
• V. Toro, J. Siquier-Coll, I. Bartolomé, M. Pérez-Quintero, A. Raimundo, D. Muñoz, M. Maynar-Mariño: Wpływ dwunastu sesji sauny wysokotemperaturowej na skład ciała u zdrowych młodych mężczyzn - https://www.mdpi.com/1660-4601/18/9/4458?utm_source